۱۳۸۸ مهر ۲۹, چهارشنبه
کروبی: خود را برای همه چیز آماده کردهام و جنبش مردمی ادامه دارد
پایان مذاکرات وین و امضای قراردادفروش سوخت توسط روسیه به ایران
آمریکا خواستار آزادی تاجبخش شد
یحیی کیان تاجبخش از بازداشت شدگانی بود که در محاکمه دسته جمعی معترضان حضور داشت
ایالات متحده از ایران خواست یحیی کیان تاجبخش، پژوهشگر و جامعه شناس را که به زندان محکوم شده است، آزاد کند.
ایان کلی، سخنگوی وزارت امورخارجه ایالات متحده گفت کشورش از حکم صادر شده برای آقای تاجبخش که دارای تابعیت هر دو کشور ایران و آمریکاست، نگران است.
آقای تاجبخش از افرادی است که در جریان ناآرامی های پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران بازداشت و در جلسه چهارم محاکمه دسته جمعی متهمان ناآرامی های این کشور محاکمه شد.
گزارش ها بیانگر محکومیت کیفری آقای تاجبخش به دوازده سال زندان است.
ایان کلی گفت: "آقای تاجبخش هیچ تهدیدی را متوجه حکومت ایران و امنیت ملی آن نمی کند. با توجه به اتهام های بی پایه ای که به او وارد شده، از ایران می خواهیم او را بلافاصله آزاد کند."
به گفته آقای کلی، یحیی کیان تاجبخش یک دانشگاهی مستقل و مورد احترام در عرصه بین المللی است و همواره برای بهبود درک متقابل ایران و آمریکا تلاش کرده است.
آقای کلی همچنین خواستار آزادی سایر اتباع آمریکایی بازداشت شده در ایران شد.
سه گردشگر آمریکایی تابستان امسال پس از "ورود اشتباهی" از حلبچه عراق به ایران بازداشت شدند. رابرت لوینسون دیگر شهروند آمریکاست که گفته می شود پس از سفر به جزیره کیش مفقود شد.
کیان تاجبخش دو سال پیش هم به اتهام "اقدام علیه امنیت ملی و تلاش برای بر اندازی نرم دستگیر شده بود" و پس از چهار ماه حبس با سپردن وثیقه یکصد میلیون تومانی آزاد شد.
مذاکرات هسته ای ایران با نگرانی آغاز شد
مذاکرات ایران با فرانسه، روسیه و آمریکا برای تامین اورانیوم مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی ایران با نگرانی درباره موفقیت این مذاکرات آغاز شد.
در حالی که پیشتر و پس از مذاکرات ایران با گروه 5+1 در اوایل ماه جاری میلادی در شهر ژنو گفته شده بود که 'موافقت اصولی' بر سر ارسال اورانیوم غنی شده ایران به روسیه جهت غنی سازی بیشتر به دست آمده، شبکه Press TV اعلام کرد ایران می خواهد بدون انتقال ذخیره اورانیوم غنی شده خود به خارج سوخت رآکتور خود را تامین کند و تنها، خریدار اورانیوم 20 درصد غنی شده باشد.
از سوی دیگر این شبکه و همچنین شبکه العالم نیز به نقل از "منابع آگاه"اعلام کرده اند که ایران حاضر نیست با فرانسه درباره خرید اورانیوم غنی شده مذاکره کند زیرا فرانسه "به تعهدات قبلی خود درباره همکاری هسته ای با ایران پایبند نماند" و "از آنجا که در مذاکرات ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی مانع ایجاد کرد، سابقه قابل قبولی نیز ندارد."
برخی منابع اشاره کرده اند که هیئت اعزامی ایران به مذاکرات وین یک هیئت سطح پایین تر (از نظر وزن سیاسی) و عمدتا فنی است و بلند پایه ترین مقام ایرانی حاضر در این هیئت، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی است.
این منابع معتقدند غیبت رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در این مذاکرات را احتمالا باید به عنوان نشانه ناآمادگی ایران برای دستیابی به یک توافق در طی هفته جاری قلمداد کرد.
در ماه سپتامبر 2009 وجود تاسیسات غنی سازی جدیدی در ایران برملا شد که مخفی بودن آن تا کنون بر نگرانی ها از اهداف برنامه هسته ای ایران افزود
ایران ذخیره ای از اورانیوم 3.5 درصد غنی شده در اختیار دارد که به تازگی میزان آن بیش از 1500 کیلوگرم اعلام شد، اما اعلام شده که ایران برای تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران که ایزوتوپ رادیو اکتیو برای مصارف درمانی تولید می کند، با کمبود مواجه است.
مذاکرات در شهر وین و تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی برگزار می شود و کارشناسان آن را آزمونی برای مشخص شدن میزان تاثیر فرایند دیپلملاتیک در حل مناقشه بر سر برنامه هسته ای ایران می دانند.
جان لاین گزارشگر سابق بی بی سی در تهران معتقد است اگر تصمیم ایران واقعا بر ممانعت از خروج اورانیوم غنی شده از ایران باشد، این تصمیم به امید غرب برای موفقیت در مذاکرات لطمه خواهد زد.
این مذاکرات در حال برگزار می شد که ایران بار دیگر تهدید کرده است که اگر این گفتگوها به معاهده ای برای فروش اورانیوم 20 درصد منتهی نشود، در غنی کردن اورانیوم به درصد بالاتر تعلل نخواهد کرد.
علی شیرزادیان سخنگوی آژانس انرژی اتمی ایران اعلام کرد برای ایران، غنی سازی بیشتر اورانیوم برای به دست آوردن 150 تا 300 کیلوگرم اورانیوم 20 درصد "توجیه اقتصادی ندارد" اما او گفت اگر مذاکرات وین "نتیجه مطلوب ایران را دربر نداشته باشد" ایران خود به غنی سازی بیشتر مبادرت خواهد ورزید.
آشکار شدن وجود یک تاسیسات غنی سازی دیگر در ایران (در قم) در ماه سپتامبر سال 2009 باعث شد نگرانی ها از اهداف برنامه هسته ای ایران افزایش یابد، هر چند وسعت تاسیسات قم کمتر از تاسیسات غنی سازی در نطنز است.
راکتور اتمی تهران؛ از دولت آیزنهاور تا دوران اوباما
مقامات ایرانی به همراه نمایندگان روسیه، فرانسه و آمریکا روز دوشنبه ۲۷ مهر برابر با ۱۹ اکتبر برای تامین سوخت راکتور اتمی تهران در وین پایتخت اتریش، و مقر آژانس بین المللی انرژی اتمی، گفت و گو خواهند کرد.
براساس توافقی که به گفته مذاکره کنندگان غربی حدود بیست روز پیش در جریان مذاکرات ژنو به دست آمد، روسیه و فرانسه اورانیوم غنی شده با غلظت پایین را از ایران دریافت کرده و آن را به میله های سوختی برای راکتور تحقیقاتی تهران تبدیل می کنند.
این برای نخستین بار طی سی سال گذشته است که کشورهای غربی برای ارسال اورانیوم غنی شده به ایران به توافق اولیه دست یافته اند.
به نظر می رسد که دلیل رضایت این کشورها برای ارسال اورانیوم غنی شده با غلظت بالا، ماهیت راکتور اتمی تهران باشد که یک سازه تحقیقاتی است که در دهه 1340 توسط دولت آمریکا به ایران فروخته شد.
راکتور اتمی تهران و طرح رئیس جمهوری آمریکا
برنامه ایران برای استفاده از انرژی اتمی به سال ۱۳۳۵ و تلاش دانشگاه تهران باز می گردد. در این سال، مرکزی با نام "مرکز اتمی دانشگاه تهران" برای آموزش و پژوهش اتمی در این کشور تاسیس شد.
این مرکز به فاصله نسبتا کوتاهی پس از طرح دوایت دوایت آیزنهاور، رئیس جمهور وقت آمریکا، با عنوان "اتم برای صلح" افتتاح شد.
دو سال پس از این، به پیشنهاد دانشگاه تهران، ساخت یک راکتور اتمی به تصویب هیات دولت ایران رسید. بلافاصله پس از این مصوبه، راکتور تحقیقاتی از آمریکا خریداری شد.
عملیات ساختمانی راکتور دانشگاه تهران در سال ۱۳۴۰ آغاز شد و استفاده از آن در آبان ماه سال ۱۳۴۶ شروع شد.
این راکتور ۵ مگاواتی در سال های پیش از انقلاب با سوخت اورانیوم با غلظت بالای ۹۰ درصد که از طرف آمریکا تامین می شد، کار می کرد. در کنار راکتور تحقیقاتی تهران، دولت آمریکا تاسیسات مربوط به جداسازی پلوتونیوم را هم در اختیار ایران قرار داده بود.
با استفاده از این راکتور امکان انجام فعالیت های تحقیقاتی پایه در زمینه فیزیک راکتور، فیزیک نوترون و بررسی اثر پرتوهای مختلف بر مواد وجود دارد.
یکی از اهداف اصلی راکتور تحقیقاتی تهران، تولید رادیوایزوتوپ های مختلف جهت مصارف پزشکی، صنعتی و کشاورزی است.
راکتور تهران، ۳۰ سال پس از انقلاب
فعالیت راکتور تحقیقاتی تهران که در سازمان انرژی اتمی ایران قرار دارد، پس از انقلاب با مشکلاتی رو به رو شد، اما متوقف نشد.
به دلیل حساسیت ارسال اورانیوم غنی شده با غلظت بالا که در ساخت سلاح های اتمی کاربرد دارد و همچنین تیره شدن روابط ایران و کشورهای غربی به خصوص با ایالات متحده آمریکا، تامین سوخت مورد نیاز راکتور تهران به شکل رسمی با مشکلات متعددی رو به رو شد و آمریکا از ارسال اورانیوم به ایران خودداری کرد.
راکتور اتمی تهرات یکی از مهمترین مراکز تحقیقاتی این کشور در زمینه انرژی اتمی و تامین رادیو ایزوتوپ های مورد نیاز در مصارف پزشکی، کشاورزی و صنعتی است
با این همه فعالیت راکتور تهران با تهیه اورانیوم غنی شده با غلظت پایینتر از کشورهای دیگر ادامه یافت.
به همین علت سوخت راکتور تهران در سال ۱۳۷۲ از غلظت بالا به درجه غنای پایینتری (حدود 20 درصد) تبدیل شد و این موضوع تا حدودی مشکلات تامین سوخت را رفع کرد.
در جریان طرح پرونده اتمی ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی، یکی از موضوعات مورد توجه آژانس وجود ذرات اورانیوم غنی شده با غلظت بالا بود که بعدا مشخص شد اورانیوم مورد استفاده در راکتور تحقیقاتی تهران است که پیش از انقلاب وارد ایران شده بود.
نماد انرژی اتمی در ایران
راکتور تحقیقاتی تهران که اولین سازه اتمی در این کشور است و به دانشگاه تهران تعلق داشت پس از تاسیس سازمان انرژیِ اتمی ایران به این سازمان تعلق گرفت.
ساختمان و گنبد راکتور اتمی تهران که در محوطه سازمان انرژی اتمی قرار دارد به عنوان نمادی از اولین قدم های ایران برای استفاده از انرژی اتمی از خیابان های مجاور قابل رویت است.
غلامرضا آقازاده، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران، سه سال پیش در آبان ماه سال ۱۳۸۵ اعلام کرده بود که این راکتور بیش از ۳۰ سال قدمت دارد و عمر مفید آن به پایان رسیده است.
آقای آقازاده گفته بود که راکتور تحقیقاتی ۴۰ مگاواتی در اراک جایگرین فعالیت راکتور تهران می شود و به دلیل مسکونی بودن ناحیه ای که راکتور تهران در آن قرار دارد، با خاموش شدن آن راکتور دیگری جایگزین اش نخواهد شد.
مقام های سازمان انرژی اتمی سه سال پس از گفته های آقای آقازاده درباره خاموش کردن راکتور تهران و جایگزین شدن راکتور اراک در این شهر برای فعالیتهای تحقیقاتی اظهار نظری نکرده اند اما با توجه به مذاکره ایران با سه کشور اتمی برای تامین سوخت راکتور تهران، به نظر می رسد که قرار است این راکتور فعلا به فعالیت خود ادامه دهد.
پیشنهاد برادعی برای کاهش تنش بر سر برنامه هستهای ایران
آقای برادعی به زودی جای خود را به دبیرکل جدید آژانس بین المللی انرژی اتمی خواهد داد
محمد برادعی، دبیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی می گوید پیش نویس توافقی را در اختیار ایران، آمریکا، روسیه و فرانسه گذاشته است که هدف آن کاستن از نگرانی ها در مورد برنامه اتمی ایران است.
آقای برادعی روز چهارشنبه ۲۹ مهر (۲۱ اکتبر) در وین به خبرنگاران گفت: "پیش نویس توافقی که ارائه کرده ام به عقیده من نشان دهنده رویکردی متعادل برای پیشرفت است".
دیپلمات ها به خبرگزاری های بین المللی گفته اند که در صورت توافق بر سر این پیش نویس، ایران تا پایان سال جاری میلادی (قبل از ۱۱ دی ماه) ۷۵ درصد ذخیره اورانیوم غنی شده خود را به خارج می فرستد تا بر غنای آن افزوده شود و به عنوان سوخت برای رآکتور تحقیقاتی تهران به این کشور باز گردد.
آقای برادعی اظهار امیدواری کرد که طرف های گفت و گو تا روز جمعه اول آبان (۲۳ اکتبر) پاسخ مثبت خود را به این پیشنهاد اعلام کنند.
دبیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی پیش نویس مذکور را در پی دو روز و نیم گفت و گوی نمایندگان ایران، آمریکا، روسیه و فرانسه در مقر این آژانس در وین ارائه کرده است.
در صورت موافقت ایران با این پیشنهاد، نگرانی غرب از احتمال به کار رفتن ذخیره اورانیوم غنی شده ایران در یک برنامه تولید سلاح اتمی کاهش خواهد یافت.
آقای برادعی گفته است: "همه می دانند که این توافق، گامی مهم در اعتمادسازی است و می تواند بحرانی را که چند سال ادامه داشته کاهش دهد و فضایی برای مذاکرات باز کند."
مذاکرات میان نمایندگان ایران و سه قدرت جهانی (آمریکا، روسیه و فرانسه) از روز دوشنبه در وین آغاز شده بود، اما روز سه شنبه که ایران با حضور فرانسه در مذاکرات مخالفت کرد، برای چند ساعت متوقف شد.
امیر پایور، خبرنگار اعزامی بی بی سی فارسی به وین می گوید که ظاهرا راه حل میانه ای برای حضور فرانسه در توافق پیدا شده است.
به گفته او علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی به خبرنگاران گفته است که بر اساس پیشنهاد آقای برادعی، ایران فقط با روسیه طرف خواهد بود.
اما آقای برادعی گفته است که فرانسه هم در فرآیند پیشنهادی دخالت خواهد داشت.
منابع روس می گویند که بر اساس پیش نویس آقای برادعی، ایران اورانیوم خود را به آژانس تحویل می دهد و آژانس آن را به روسیه می فرستد.
ظاهرا روسیه خواهد توانست در صورت لزوم، اورانیوم ایران را برای غنی سازی بیشتر در اختیار فرانسه قرار دهند.
خبرنگار بی بی سی فارسی می گوید که میزان اورانیوم غنی شده ای که ایران در صورت پذیرش پیشنهاد آقای برادعی به خارج می فرستد حدود ۱۲۰۰ کیلوگرم خواهد بود و به این ترتیب ذخیره باقی مانده در ایران کمتر از مقداری می شود که برای ساخت بمب اتمی لازم است.
ایران همواره تأکید کرده است که برنامه اتمی اش صلح آمیز است و قصد تولید سلاح اتمی ندارد.
سران کشورهای آمریکا، بریتانیا و فرانسه اوایل مهر ماه در جریان اجلاس سران گروه ۲۰ در پیتزبورگ، ایران را به پنهانکاری در برنامه هسته ای اش متهم کردند و هشدار دادند که اگر این کشور تا ماه دسامبر به قطعنامه های شورای امنیت عمل نکند، با تحریم های سخت تر مواجه خواهد شد.
